HABER DOSYASI ABD’nin “Yeşil Kağıt” (Dolar) Gücü Tartışılıyor Bağımsız Türkiye Partisi (BTP) Genel Başkanı Hüseyin Baş, katıldığı bir televizyon programında yaptığı açıklamalarla uluslararası ekonomi ve siyaset gündemine dair dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu. Baş, özellikle ABD’nin küresel ekonomik gücünü “yeşil kağıt” yani dolar üzerinden kurduğu bir sistem olarak tanımladı ve bu sistemin artık çözülmeye başladığını savundu. � Kadirga ANA MESAJ: “ABD’nin Dolar İmparatorluğu Çöküyor” Hüseyin Baş’a göre: ABD’nin küresel gücünün temelinde doların rezerv para olması yatıyor. ABD, kendi bastığı parayla dünya kaynaklarını satın alarak ekonomik üstünlük sağlıyor. Ancak bu sistem artık sarsılıyor çünkü ülkeler kendi milli paralarıyla ticarete yöneliyor. � Manset61 Baş, bu süreci şu sözlerle özetliyor: Dünya artık “dolar kullanmadan ticaret yapabiliriz” noktasına geliyor. KÜRESEL DENGELER DEĞİŞİYOR MU? Baş’ın açıklamalarına göre dünya ekonomisinde üç önemli değişim yaşanıyor: 1. Doların Gücünde Gerileme IMF para sepetinde doların ağırlığının geçmişte %70-80 civarından %40 seviyelerine gerilediği ifade ediliyor. � Manset61 Bu durum ABD’nin küresel hakimiyetini zayıflatıyor. 2. Asya’nın Yükselişi Özellikle Çin’in yükselişi, ABD için en büyük tehdit olarak görülüyor. Enerji ve ticaret hatlarının kontrolü bu mücadelede belirleyici rol oynuyor. 3. Milli Paralarla Ticaret Ülkeler arası ticarette dolar yerine yerel para kullanımı artıyor. Bu da ABD’nin “aracı kazanç” elde etmesini azaltıyor. SERT İDDİA: “Savaşların Sebebi Dolar” Hüseyin Baş, oldukça dikkat çekici bir iddia da ortaya koyuyor: ABD’nin İran, Venezuela ve benzeri ülkelere baskısının temel nedeni dolar sistemini korumak. Bu ülkelerin kendi aralarında dolar kullanmadan ticaret yapma eğilimi, ABD’yi rahatsız ediyor. � Manset61 Baş’a göre dünya şu anda aslında bir “para savaşı” yaşıyor. “Milli Ekonomi Modeli” Vurgusu Baş, babası Prof. Dr. Haydar Baş’ın ortaya koyduğu Milli Ekonomi Modelinin bu dönüşümde etkili olduğunu savundu: Modelin temelinde milli para ile ticaret yer alıyor Uluslararası akademik çevrelerde kabul gördüğünü iddia ediyor BTP’nin iktidara gelmesi halinde bu modelin uygulanacağını belirtiyor � Manset61 ANALİZ: BU SÖYLEMLER NE ANLAMA GELİYOR? Bu açıklamalar, aslında küresel ekonomi tartışmalarında sıkça dile getirilen bazı gerçeklerle örtüşüyor: Gerçekçi Yönler Dolar hâlâ dünyanın en güçlü rezerv parası olsa da Çin, Rusya ve bazı ülkeler gerçekten de alternatif ödeme sistemleri geliştiriyor “Dedolarizasyon” (dolarsızlaşma) kavramı giderek daha fazla konuşuluyor Tartışmalı Yönler “ABD’nin imparatorluğu çöktü” ifadesi siyasi bir yorum olarak değerlendiriliyor Çünkü dolar hâlâ küresel ticaretin büyük kısmında dominant SONUÇ Hüseyin Baş’ın açıklamaları, dünya ekonomisinde yaşanan dönüşüm tartışmalarını Türkiye perspektifinden yorumlayan bir yaklaşım sunuyor. Özetle: Dolar hâkimiyeti sorgulanıyor Yeni ekonomik bloklar oluşuyor Ancak sistem henüz tamamen değişmiş değil YUSUF GÜL GEZGİN